<\/span><\/h2>\n\n\n\nGeli\u015fimsel olarak ya\u015fanan \u00fc\u00e7 temel sorun vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
A\u015f\u0131r\u0131 Hareketlilik<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n\nElleri ayaklar\u0131 oynatma, oturdu\u011fu yerde k\u0131p\u0131rdanma<\/li>\n\n\n\n Oturmas\u0131 gereken bir yerde oturamama ve yerinden kalkma, s\u00fcrekli hareket etme<\/li>\n\n\n\n Uygun olmayan yerlerde ko\u015fturma, bir yerlere t\u0131rmanma<\/li>\n\n\n\n Sakin bir \u015fekilde oyun oynayamama, bir etkinli\u011fe kat\u0131lamama<\/li>\n\n\n\n \u00c7o\u011fu zaman hareket halinde olma<\/li>\n\n\n\n \u00c7ok konu\u015fma<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\nD\u00fcrt\u00fcsellik<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n\nSorulara hen\u00fcz tamamlanmadan cevap verme<\/li>\n\n\n\n S\u0131ras\u0131n\u0131 beklemede zorluk \u00e7ekme<\/li>\n\n\n\n Ba\u015fkas\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesme, konu\u015fma aras\u0131na girme ya da oyunlar\u0131n aras\u0131na girme<\/li>\n\n\n\n Sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden itme, \u00e7ekme gibi davran\u0131\u015flarda bulunma<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\nDikkat Eksikli\u011fi<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n\nDikkatini bir oyuna, etkinli\u011fe, okul \u00f6devlerine ya da bir i\u015fe verememe, ayr\u0131nt\u0131lara dikkat edememe<\/li>\n\n\n\n Bir i\u015f yaparken ya da oyun oynarken dikkatin kolayca da\u011f\u0131lmas\u0131<\/li>\n\n\n\n Kendisiyle konu\u015fuldu\u011funda dinlemiyor gibi g\u00f6r\u00fcnme<\/li>\n\n\n\n Verilen y\u00f6nergeleri takip etmede g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekme<\/li>\n\n\n\n Ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u015fi tamamlayamama<\/li>\n\n\n\n \u0130\u015fleri, g\u00f6revleri ya da etkinlikleri d\u00fczenlemede zorlanma<\/li>\n\n\n\n Zihinsel \u00e7aba gerektiren; \u00f6dev yapmak, ders \u00e7al\u0131\u015fmak gibi etkinliklerden ka\u00e7\u0131nma, yapmak istememe<\/li>\n\n\n\n Yapaca\u011f\u0131 i\u015f\/g\u00f6rev veya etkinliklerde kullanaca\u011f\u0131 malzemeleri, e\u015fyalar\u0131 kaybetme<\/li>\n\n\n\n G\u00fcnl\u00fck etkinliklerde s\u0131kl\u0131kla unutkanl\u0131k g\u00f6r\u00fclmesi<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n <\/figure>\n\n\n\n<\/span>Dikkat Eksikli\u011fi ve Hiperaktivite Bozuklu\u011fu \u00c7e\u015fitleri Nelerdir? Tan\u0131s\u0131 Nas\u0131l Konur?<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\nDikkat eksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklarda t\u00fcm alanlarda bahsedilen belirtilerin hepsinin ayn\u0131 anda bulunmas\u0131 gerekmez. Baz\u0131 \u00e7ocuklarda sadece dikkat eksikli\u011fi, baz\u0131lar\u0131nda sadece a\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik-d\u00fcrt\u00fcsellik, baz\u0131lar\u0131nda ise her iki sorun grubu da bir arada g\u00f6r\u00fclebilir. Bu nedenle DEHB olan bireyler \u00fc\u00e7 ayr\u0131 grupta toplan\u0131r;<\/p>\n\n\n\n
Dikkat eksikli\u011finin \u00f6nde geldi\u011fi tip: <\/strong>Yo\u011fun olarak dikkat sorunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. A\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik ve d\u00fcrt\u00fcsellik ya hi\u00e7 bulunmaz ya da tan\u0131 alacak d\u00fczeyde de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\nA\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik ve d\u00fcrt\u00fcselli\u011fin \u00f6nde geldi\u011fi tip: <\/strong>Temel sorun a\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik ve d\u00fcrt\u00fcselliktir. Dikkat eksikli\u011fi daha az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\nBile\u015fik tip: <\/strong>Hem dikkat eksikli\u011fi hem de a\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik ve d\u00fcrt\u00fcsellik \u015fiddetli \u015fekilde vard\u0131r. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bile\u015fik tipidir.<\/p>\n\n\n\nOkul \u00f6ncesi d\u00f6nem: <\/strong>Bu ya\u015f grubunda daha \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 hareketlilik \u00f6n planda olmaktad\u0131r. Ancak ya\u015f\u0131 gere\u011fi hareketli yap\u0131s\u0131 olan \u00e7ocuk i\u00e7in kesin bir \u015fey s\u00f6ylemek zordur. Hareketlilik zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilir. Geli\u015fimi dikkatlice takip edilmelidir.<\/p>\n\n\n\nOkul d\u00f6nemi: <\/strong>Bu d\u00f6nemde okul ve derslerde sorunlar ya\u015fanmaktad\u0131r. Dersi dinlemede ve takip etmede, dikkatini toplamada, \u00f6devlerini yapmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7eken \u00e7ocu\u011fun akademik ba\u015far\u0131s\u0131 da zaman i\u00e7inde d\u00fc\u015fmektedir. Kurallara uyum sa\u011flayamama, s\u0131ras\u0131n\u0131 bekleyememe gibi davran\u0131\u015f sorunlar\u0131 nedeniyle arkada\u015flar\u0131 ve \u00f6\u011fretmenleriyle ili\u015fkileri olumsuz etkilenmekte, hatta zaman zaman d\u0131\u015flanmaktad\u0131rlar. Bu durum da baz\u0131 duygusal sorunlara sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\nErgenlik d\u00f6nemi: <\/strong>Dikkat sorunlar\u0131, kayg\u0131 bozukluklar\u0131 ve depresyon g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle s\u0131nav kayg\u0131s\u0131 daha y\u00fcksek oranda ya\u015fanmaktad\u0131r. Aile ile ileti\u015fimde ya\u015fanan problemler ve \u00e7at\u0131\u015fmalar ergenlik d\u00f6neminde ileri boyutlara ula\u015fabilir. Sonucunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeden yap\u0131lan davran\u0131\u015flar, riskli durumlara daha a\u00e7\u0131k hale getirir. Kurallara uyum sa\u011flamada ya\u015fanan g\u00fc\u00e7l\u00fck nedeniyle \u00f6zellikle trafik kazalar\u0131 ve trafik cezalar\u0131 gibi durumlar\u0131n daha \u00e7ok ya\u015fanmas\u0131na sebep olur. Riskli cinsel davran\u0131\u015flar da bu d\u00f6nemde olduk\u00e7a yayg\u0131nd\u0131r. Ya\u015fanan bu sorunlar yeti\u015fkinlik d\u00f6nemlerine kadar devam edebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n\u00c7ocuklar do\u011falar\u0131 gere\u011fi hareketlidir. Her hareketlilik ya da zaman zaman ya\u015fanan dikkat sorunlar\u0131 durumunda dikkat eksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011fu oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. Tan\u0131 konulabilmesi i\u00e7in belirtilerin 7 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015f ve en az 6 ayd\u0131r ya\u015fan\u0131yor olmas\u0131 gerekmektedir. Ayn\u0131 zamanda belirtiler en az iki farkl\u0131 ortamda g\u00f6zlemlenmi\u015f olmal\u0131d\u0131r (Amerikan Psikiyatri Birli\u011fi 2013). \u00d6rne\u011fin, hem okulda hem evde belirtilerin ya\u015fan\u0131yor olmas\u0131 gibi. Belirtiler g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131 etkileyecek derecede ve s\u00fcrekli ya\u015fan\u0131yor olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sadece evde hareketlilik g\u00f6steren ama okulda davran\u0131\u015f sorunu ya\u015famayan, uyumlu olan \u00e7ocukta DEHB var diyemeyiz. Burada \u00e7ocu\u011fun sorun davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi ortamla ilgili bir durum oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/p>\n\n\n\n
DEHB tan\u0131s\u0131n\u0131n konulmas\u0131, bir\u00e7ok kaynaktan \u00e7e\u015fitli bilgiler al\u0131narak yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler sonucunda ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Anne, baba, \u00e7ocuk, \u00f6\u011fretmen, spor \u00f6\u011fretmeni, okulun rehberlik birimi ve varsa \u00e7ocu\u011fu yak\u0131ndan tan\u0131yan birileri ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Anne, baba ve \u00f6\u011fretmenin dolduraca\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli test ve \u00f6l\u00e7ekler tan\u0131 konulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur (Barkley 1995).<\/p>\n\n\n\n <\/figure>\n\n\n\n<\/span>Dikkat Eksikli\u011fi ve Hiperaktivite Bozuklu\u011fu Tedavi Y\u00f6ntemleri Nelerdir?<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\nDEHB tan\u0131 konulmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan kolayca tedavi edilebilen bir bozukluktur. En \u00f6nemli ko\u015ful; okul, aile ve uzman aras\u0131nda kurulan i\u015f birli\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n
Bu s\u00fcre\u00e7te anne ve baban\u0131n bu bozukluk ile ilgili do\u011fru bilgilendirilmesi, ayn\u0131 zamanda da \u00e7ocu\u011fa kar\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelik e\u011fitim verilmesi olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Okul ve \u00f6\u011fretmenlerle de yap\u0131lacak d\u00fczenli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, \u00e7ocu\u011fun okulda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 azaltacak ve uyumunu kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Tedavide ila\u00e7lar \u00f6nemli bir yere sahiptir. A\u015f\u0131r\u0131 hareketlili\u011fin ve d\u00fcrt\u00fcselli\u011fin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda, dikkat sorunlar\u0131n\u0131 azaltmada olduk\u00e7a etkili oldu\u011fu yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarla kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ailelerin bu t\u00fcr ila\u00e7lara kar\u015f\u0131 \u00f6n yarg\u0131s\u0131, tedaviyi geciktirmekte ve sonraki zamanlarda daha b\u00fcy\u00fck sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda dikkat eksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011funun kendi kendine ge\u00e7en bir durum oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekteydi. Bu bozuklu\u011fa sahip olan \u00e7ocuklar \u201cyaramaz\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Bu etiketlemeyle \u00e7ocu\u011fun davran\u0131\u015f sorunlar\u0131 daha b\u00fcy\u00fck boyutlara ula\u015fabilmekteydi. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
DEHB \u00e7ocu\u011fun hem duygusal ve sosyal geli\u015fimini hem de akademik ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkiledi\u011fi i\u00e7in \u00f6nem verilmesi gereken bir bozukluktur. Ayn\u0131 zamanda toplum ya\u015fam\u0131n\u0131 da ilgilendiren bir sorundur.<\/p>\n\n\n\n
DEHB \u00e7o\u011funlukla, \u00e7ocukluktan yeti\u015fkinli\u011fe uzanan bir tak\u0131m davran\u0131\u015f ve dikkat sorunlar\u0131na sebep olabilmektedir. Bu bozuklu\u011fa sahip \u00e7ocuklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131nda, yeti\u015fkinlikte alkol ve madde kullan\u0131m bozukluklar\u0131, antiasosyal ki\u015filik bozuklu\u011fu, depresyon ve kayg\u0131 bozukluklar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Yeti\u015fkinler i\u00e7in tedavide ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n yan\u0131nda bili\u015fsel davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 terapiden de yarar g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n\nAmerikan Psikiyatri Birli\u011fi, Ruhsal Bozukluklar\u0131n Tan\u0131sal ve Say\u0131msal Elkitab\u0131, Be\u015finci Bask\u0131 (DSM-5), Tan\u0131 \u00d6l\u00e7\u00fctleri Ba\u015fvuru Elkitab\u0131\u2019ndan \u00e7ev. K\u00f6ro\u011flu E, Hekimler Yay\u0131n Birli\u011fi, Ankara, 2014.<\/li>\n\n\n\n Barkley RA (1995) Taking Charge of ADHD. The Guilford Press, New York.<\/li>\n\n\n\n Castellanos FX (1997) Neuroimaging of Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America, 6(2): 383-411.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"S\u00fcrekli k\u0131p\u0131r k\u0131p\u0131r olan, yerinde duramayan, s\u00f6z dinlemeyen, tehlikeli davran\u0131\u015flar sergileyen, dikkatini toplamada g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7eken, okulda \u00f6\u011fretmenini dinlemeyen,…","protected":false},"author":1,"featured_media":5079,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[59],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5075","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dikkat-eksikligi-ve-hiperaktivite","8":"cs-entry","9":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5075"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6734,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5075\/revisions\/6734"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}