\u0130nternet Yard\u0131m<\/a><\/p>\n\n\n\nZorbal\u0131\u011f\u0131 Fark Edin ve Durdurun!<\/strong><\/p>\n\n\n\n- Al\u0131nan t\u00fcm \u00f6nlemlere ra\u011fmen siber zorbal\u0131k ya\u015fanabilir. Bu durumda siber zorbal\u0131\u011f\u0131n belirtilerini fark edin. \u00d6rne\u011fin; artan \u00f6fke, i\u00e7e kapanma, akranlar\u0131 ile ileti\u015fimde ve sosyal etkinliklere kat\u0131lmada isteksizlik, daha mutsuz ya da kayg\u0131l\u0131 olma gibi baz\u0131 davran\u0131\u015flar ve duygular bir s\u00fcredir devam ediyorsa bunlar siber zorbal\u0131\u011f\u0131n belirtileri olabilir.<\/li>
- Bu durumda \u00e7ocuk ya da gen\u00e7le onun ya\u015f seviyesine uygun olarak siber zorbal\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmak ona yard\u0131mc\u0131 olabilir. Zorbal\u0131k ma\u011fdurlar\u0131 \u00e7o\u011funlukla zorbalar taraf\u0131ndan manip\u00fcle edilmi\u015f olduklar\u0131ndan durumun kendi su\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu ya da bunu hak ettiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnebilirler. Benzer bi\u00e7imde zorbal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 koyamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in utan\u0131yor ve yard\u0131m isteyemiyor olabilirler. Onlara bunun yeti\u015fkinlerin sorumlulu\u011fu oldu\u011funu hat\u0131rlatabilirsiniz.<\/li>
- Siber zorbalar belli bir \u00f6zelli\u011fi olan ki\u015fileri hedef alabilirler. \u00d6rne\u011fin: fiziksel olarak belirgin bir durumun var olmas\u0131 zorbalar\u0131 harekete ge\u00e7irebilir. Bu \u00f6zellik g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131nda standart g\u00fczellik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda olmak gibi bir fiziki durum olabilece\u011fi gibi yaln\u0131zca uzun boylu olmak gibi g\u00f6ze \u00e7arpmayan bir durum bile olabilir. Ne yaz\u0131k ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal a\u011flar\u0131n standart bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc te\u015fvik etti\u011fi bilinen bir ger\u00e7ektir. Benzer bi\u00e7imde ma\u011fdurun herhangi bir fiziksel ya da psikolojik farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131 da zorbalar taraf\u0131ndan fark edilmesini kolayla\u015ft\u0131rabilir. \u00d6rne\u011fin, basit bir \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7ocu\u011fun akademik hayat\u0131n\u0131 etkilemese bile zorbal\u0131\u011f\u0131n konusu olabilir.<\/li>
- \u00c7ocuk ya da gencin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygu ve davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikleri ile siber zorbal\u0131k aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olun. \u00c7o\u011fu \u00e7ocuk ya da gen\u00e7 \u00fczg\u00fcn olmalar\u0131n\u0131n, akranlar\u0131 taraf\u0131ndan maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 davran\u0131\u015flar oldu\u011funun fark\u0131nda olmayabilir. Gerekirse uzman deste\u011fi al\u0131n.<\/li>
- \u00c7ocuk ya da gencin etraf\u0131ndaki di\u011fer yeti\u015fkinleri bilgilendirin, bu durumun yinelendi\u011fini, \u00e7ocuk ve gen\u00e7ler aras\u0131nda her zaman olabilecek s\u0131radan bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcdahale edilmesi gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131n. \u00d6rne\u011fin, bir \u00f6\u011fretmenseniz \u00e7ocu\u011fun ailesini ve okul idaresini durum ve yap\u0131labilecekler konusunda bilgilendirebilirsiniz.<\/li>
- E\u011fer zorbal\u0131k davran\u0131\u015flar\u0131 herhangi bir su\u00e7 unsuru i\u00e7eriyorsa bunun \u00e7ocuk ya da gencin r\u0131zas\u0131n\u0131 alarak gerekli mercilere bildirin. Unutmay\u0131n, zorbal\u0131k hali haz\u0131rda k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn kendi r\u0131zas\u0131n\u0131n ve ki\u015fisel alan\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi davran\u0131\u015flar silsilesidir. E\u011fer siz de iyi niyetli olmakla beraber benzer bi\u00e7imde iradesini yok sayarsan\u0131z, bu turum kendi yeterlili\u011fine dair inanc\u0131n\u0131 zedeleyecektir. M\u00fcmk\u00fcn olan her basamakta ma\u011fdurun kendi ya\u015f\u0131na uygun m\u00fccadele eylemlerini kendi ba\u015f\u0131na yapmas\u0131n\u0131 destekleyin.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
E\u011fer \u00c7ocuk ya da Gen\u00e7seniz:<\/strong><\/p>\n\n\n\n- Siber zorbal\u0131\u011fa kendinizin ya da bir ba\u015fka akran\u0131n\u0131z\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan \u015f\u00fcpheleniyorsan\u0131z durumu ertelemeyin. Tekrar eden, sizi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrme amac\u0131 ta\u015f\u0131yan, r\u0131zan\u0131z\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 akran davran\u0131\u015flar\u0131 konusununda bilgi edinin.<\/li>
- Zorbal\u0131\u011f\u0131 fark etti\u011finizde zaman kaybetmeksizin mi\u00fcmk\u00fcnse ki\u015fiyi engelleyin, zorbal\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi \u00e7evrim i\u00e7i ortamdan uzakla\u015f\u0131n, \u015fikayet edin ve bu durum k\u00fc\u00e7\u00fck bir olay olsa bile g\u00fcvendi\u011finiz yeti\u015fkinle payla\u015f\u0131n.<\/li>
- Durumu zaman kaybetmeden g\u00fcvendi\u011finiz yeti\u015fkinler ile payla\u015f\u0131n. Unutmay\u0131n, size g\u00fcvenli alanlar sa\u011flamak \u00e7evrenizdeki sorumlu yeti\u015fkinlerin g\u00f6revidir. Yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hat\u0131rlay\u0131n.<\/li>
- Uzun s\u00fcreli olarak siber zorbal\u0131\u011fa maruz kalmak size kendinizi mutsuz, beceriksiz, yetersiz hissettirebilir. Fiziksel ya da psikolojik olarak yetersiz oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz, zorbalar\u0131n hakl\u0131 oldu\u011funa ikna olabilirsiniz. Bazen kendinizi soyutlamak ya da kendinize zarar vermek gibi davran\u0131\u015flarda bulunabilirsiniz. Bunlar\u0131n sizin karakterinizin bir par\u00e7as\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, uzun s\u00fcren k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flar neticesinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z belirtiler oldu\u011funu hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Gerekirse uzman deste\u011fi almaktan \u00e7ekinmeyin, unutmay\u0131n zorbal\u0131\u011f\u0131n su\u00e7u size de\u011fil zorba olana aittir.<\/li>
- E\u011fer size ait baz\u0131 bilgiler, mesajlar, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler iste\u011finiz d\u0131\u015f\u0131nda payla\u015f\u0131lm\u0131\u015fsa bu bir su\u00e7tur. \u0130\u00e7eri\u011fi utanm\u0131\u015f hissetmenize neden olabilir. Yine de yeti\u015fkin deste\u011fi alarak gerekli mercilere ba\u015fvurmaktan \u00e7ekinmeyin.<\/li>
- Siber zorbalar durumu ola\u011fanla\u015ft\u0131rabilir. Bu nedenle siz de baz\u0131 i\u015faretleri g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rma ya da kan\u0131tlar\u0131 yok etme e\u011filiminde olabilirsiniz. Zorbal\u0131\u011f\u0131n kan\u0131tlar\u0131n\u0131 saklay\u0131n, i\u00e7eriklerinden \u00e7ekinmeyin. \u00d6rne\u011fin, konu\u015fmay\u0131 sizin ba\u015flatm\u0131\u015f olman\u0131z zorbal\u0131\u011f\u0131 hakl\u0131 k\u0131lmaz.<\/li>
- Zorbalar dikkatinizi \u00e7ekmek ister, sizi bunun i\u00e7in k\u0131\u015fk\u0131rtabilirler. Onlara tepki vermedik\u00e7e agresifle\u015febilirler. Yan\u0131t vererek onlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmeyin. Buna hakk\u0131n\u0131z oldu\u011funu akl\u0131n\u0131zda tutun.<\/li>
- Siz de zorba olmay\u0131n. Hepimiz olumsuz duygular hissedebilir ve bazen bu duygular\u0131n as\u0131l kayna\u011f\u0131 yerine daha kolay bir yere y\u00f6nebiliriz. Daha sessiz, arkada\u015f canl\u0131s\u0131 ya da zaten sorunlu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz birine olumsuz duygular\u0131n\u0131z\u0131 y\u00f6neltmeyin. Bunu yapman\u0131z i\u00e7in sizi te\u015fvik eden arkada\u015flar\u0131n\u0131z olursa (\u00d6rne\u011fin, bir ba\u015fkasyla alay etmemeniz halinde sizi d\u0131\u015flayacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirler) onlardan uzak durun. Bir ba\u015fkas\u0131na zorbal\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz g\u00f6z yummay\u0131n. Kalabal\u0131k i\u00e7erisinde tek ba\u015f\u0131n\u0131za sesinizi \u00e7\u0131kartabilirseniz, o s\u0131rada yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc hissetmeyen biri i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck yard\u0131m\u0131 yapm\u0131\u015f olabilirsiniz.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Zeynep Meltem Torun
<\/em><\/a><\/strong>Klinik Psikolog<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Siber zorbal\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funa bakmadan \u00f6nce belki de zorbal\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funa k\u0131saca bir bak\u0131\u015f atmak iyi olabilir. Zorbal\u0131k,…","protected":false},"author":1,"featured_media":5192,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[238],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5188","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-iliski","8":"cs-entry","9":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5188"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5311,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5188\/revisions\/5311"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}