<\/span><\/h3>\n\n\n\nTarhan ve Numedov 2011 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u2018\u2019bir nesneye, ki\u015fiye ya da varl\u0131\u011fa hissedilen engellenemez arzu veya ba\u015fka bir g\u00fcc\u00fcn, otoritenin kontrol\u00fcnde olma\u2019\u2019 <\/strong>\u015feklinde a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k geli\u015ftirdi\u011fimiz eylemi kendi iste\u011fimizle ba\u015flatm\u0131\u015f olsak da zamanla kontrol bizden gider ve onun kontrol\u00fc alt\u0131na gireriz. Zamanla oldu\u011fumuzdan farkl\u0131 hareketler sergilemeye ba\u015flayabiliriz. Asl\u0131nda g\u00fcn i\u00e7inde bize keyif veren bir eylemi tekrar tekrar yerine getirebiliriz ancak buna ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k diyebilmek i\u00e7in i\u015flevselli\u011fimizde bozulmalara neden olmal\u0131d\u0131r. Yani \u015f\u00f6yle ki e\u011fer s\u00fcrekli yerine getirdi\u011fimiz bu eylem sosyal ili\u015fkilerimizi, i\u015f ili\u015fkimizi, aile ili\u015fkimizi, romantik ili\u015fkimizi etkiliyorsa, g\u00fcndelik olarak yapmam\u0131z gereken \u015feyleri yapm\u0131yor, s\u00fcrekli onunla ilgileniyor ve geri kalan her \u015feyi erteliyorsak, bize fiziksel olarak da zarar veriyorsa bu eylem i\u015flevselli\u011fimizi bozuyor diyebiliriz. <\/p>\n\n\n\nDSM-V\u2019 te bulunan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k tan\u0131 kriterleri;<\/strong><\/p>\n\n\n\n\nKullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc miktardan daha fazla kullan\u0131m, maddeyi tekrar tekrar ve artan oranlarda kullan\u0131m, eski oran\u0131n eski etkiyi g\u00f6stermemesi yani tolerans geli\u015ftirme,<\/li>\n\n\n\n Madde kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir istek duyma veya kendini zorlanm\u0131\u015f hissetme beyne ve v\u00fccuda etki etmesi, madde al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131nda yoksunluk belirtileri g\u00f6sterilmesi bunlar; sinirlilik, mide bulant\u0131s\u0131, terleme vb. olabilir <\/li>\n\n\n\n Kullan\u0131m \u00fczerinde kontrol\u00fcn yitirilmesi, tehlikeli durumlarda dahi kullanmaya devam etme, kullan\u0131mdan \u00f6t\u00fcr\u00fc i\u015f, e\u011flence gibi g\u00fcnl\u00fck aktivitelerin b\u0131rak\u0131lmas\u0131 veya azalt\u0131lmas\u0131, <\/li>\n\n\n\n B\u0131rakma giri\u015fimlerinin \u00e7ok defa ba\u015far\u0131s\u0131z sonu\u00e7lanmas\u0131, hayat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bu maddeyle ilgili yo\u011fun me\u015fguliyet veya kurtulmak i\u00e7in yo\u011fun \u00e7aba ile ge\u00e7irilen vakit,<\/li>\n\n\n\n Sosyal ve mesleki etkinliklerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u015fekilde azalmas\u0131, fizyolojik, psikolojik ve toplumsal olarak k\u00f6t\u00fc etkilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen kullan\u0131lmaya devam edilmesi halinde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k davran\u0131\u015f\u0131ndan s\u00f6z edebiliriz.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\nBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k kelimesini duyunca akla genelde madde veya alkol ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 gelmektedir ancak bunlar\u0131n yan\u0131nda davran\u0131\u015fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar da mevcuttur. Sosyal medya kullan\u0131m\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, al\u0131\u015fveri\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, sex ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, kumar ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Andreassen ve arkada\u015flar\u0131 sosyal medya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sosyal medyaya fazlaca ba\u011fl\u0131 olmak, devaml\u0131 \u00e7evrimi\u00e7i olma arzusu, kullan\u0131m oran\u0131 \u00fczerindeki denetimin yitirilmesi ve bundan dolay\u0131 hayat\u0131n di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131lara sebebiyet veren bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k t\u00fcr\u00fcd\u00fcr \u015feklinde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015flard\u0131r. Sosyal medya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 her ne kadar davran\u0131\u015fsal bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k olsa da fiziksel ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klara benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Psikoloji alan\u0131nda sosyal medya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile fiziksel ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar \u00e7ok kez kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n <\/figure>\n\n\n\nKuss ve Griffiths\u2019e G\u00f6re Sosyal Medya Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Fiziksel Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klarla Benzeyen \u00d6zellikleri; <\/strong><\/p>\n\n\n\n\nSosyal medya kullan\u0131m\u0131yla fazlas\u0131yla me\u015fgul olma (salience),<\/li>\n\n\n\n Sosyal medya aktivitelerini olumlu duygular hissedebilmek i\u00e7in kullanma (modification),<\/li>\n\n\n\n Sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n ilk a\u015famalar\u0131nda meydana gelen duyguyu yeniden elde edebilmek i\u00e7in sosyal medyada daha fazla zaman ve enerji harcama (tolerance),<\/li>\n\n\n\n Sosyal medya kullan\u0131m\u0131 engellendi\u011finde psikolojik ve fizyolojik sorunlar ya\u015fama (withdrawal),<\/li>\n\n\n\n Sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n tekrar tekrar yeniden ba\u015flat\u0131lmas\u0131 (relapse),<\/li>\n\n\n\n A\u015f\u0131r\u0131 sosyal medya kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 \u00f6znel ve ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerde problemler ya\u015fama (conflict).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\nHatta Chicago\u2019da bir \u00fcniversitede yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re sosyal medya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n insanlar\u0131 alkol ve sigara ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan negatif anlamda daha fazla etkiledi\u011fi bulgusuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun sebebi olarak ise fiziksel ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klarda ki\u015finin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k geli\u015ftirdi\u011fi maddeden kendisini ar\u0131nd\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ancak sosyal medya hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtulman\u0131n daha zor oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Psikoloji alan\u0131ndaki bilgi birikimine g\u00f6re sosyal medyan\u0131n bu kadar hayat\u0131m\u0131z\u0131 kaplamas\u0131n\u0131n nedenleri aras\u0131nda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sosyal medyada kendilerine yeni bir kimlik yaratmalar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle sosyal medya asl\u0131nda kendi in\u015fa etti\u011fimiz bir ya\u015famd\u0131r. Orada kontrol bizdedir. Nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnmek istiyorsak \u00f6yle g\u00f6r\u00fcnebilece\u011fimiz bir d\u00fczendir. Dolay\u0131s\u0131yla insanlara alternatif bir ya\u015fam hakk\u0131 sunmaktad\u0131r. Bu durum ise kullan\u0131c\u0131lara olduk\u00e7a cazip gelmektedir. Ancak ger\u00e7ekte kullan\u0131c\u0131lar sosyal medyay\u0131 de\u011fil sosyal medya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kontrol etmektedir. Ba\u015fta da belirtti\u011fim gibi sosyal medya do\u011fru ama\u00e7larla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman \u00e7ok faydal\u0131 bir ara\u00e7t\u0131r ancak biz onu de\u011fil o bizi kontrol ediyor ise ve i\u015flevselli\u011fimizi bozuyor ise bu konuyla ilgili profesyonel bir yard\u0131m almakta fayda vard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Klinik Psikolog Fatma \u00d6zge Ersoy<\/a><\/p>\n\n\n\n<\/span>Kaynak\u00e7a<\/span><\/h6>\n\n\n\nFatma \u00d6zge Ersoy, Y\u00fcksek Lisans Tezi, \u00dcniversite \u00d6\u011frencilerinde Sosyal Medya Kullan\u0131m Yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve Narsistik Ki\u015filik \u00d6zellikleri \u0130li\u015fkisi,<\/em> 2021. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Son y\u0131llar\u0131n en \u00e7ok yak\u0131n\u0131lan problemlerinden birisi \u015f\u00fcphesiz ki sosyal medya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. 7’den 70’e t\u00fcm ya\u015f gruplar\u0131nda bu…","protected":false},"author":1,"featured_media":6122,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[262],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6119","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-psikoloji","8":"cs-entry","9":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6119"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6141,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6119\/revisions\/6141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.healmeup.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}