Öz şefkat, başarısızlık veya yetersizlik anında kendinizi sertçe yargılamak yerine kendinize anlayışla, yaşadığınız güçlüğü ortak insanlık deneyiminin parçası görerek ve duygularınızı dengeli biçimde fark ederek yaklaşmaktır.
Az önce gönderdiğiniz bir mesajı tekrar okuyup fazla sert yazdığınızı düşündünüz belki. Ya da yetişmeyen bir işin ardından, yaptığınız hatadan çok nasıl biri olduğunuzu sorgulamaya başladınız. Böyle bir anda ihtiyacınız olan şey, her şeyi doğru yaptığınıza inanmak değil, yanlışı görebilirken kendinizi aşağılamamayı öğrenmektir.
İçindekiler
- Öz şefkat nedir ve neden işe yarar
- Öz şefkatin üç bileşeni ve öz saygı ile öz eleştiriden farkı
- Türkiye'de öz şefkat nasıl ölçülür
- Günlük hayatta öz şefkat geliştirme adımları
- Öz şefkat herkeste aynı mı hissedilir
- Ne zaman profesyonel destek aramalısınız
Öz şefkat nedir ve neden işe yarar
Öz şefkat, zorlandığınızda kendinize destekleyici ve gerçekçi davranabilmenizdir. Yakın bir arkadaşınızın iş görüşmesini kaçırdığını düşünün. Muhtemelen onun bütün yeteneklerini sorgulamak yerine ne olduğunu anlamaya, yeniden iletişim kurup kuramayacağını değerlendirmeye çalışırsınız.
Aynı durum sizin başınıza geldiğinde ise dikkatiniz çözümden uzaklaşıp kendinizi suçlamaya kayabilir. Görüşmeyi kaçırmış olmanız somut bir olaydır. Buradan hiçbir işi beceremeyen biri olduğunuz sonucuna geçmek ise olayın ötesinde bir yargıdır.
Şefkatli yaklaşım, olayın önemini küçültmeden bu ayrımı korur. Üzülebilir, sorumluluğunuzu kabul edebilir ve yine de kendinize hakaret etmeden ne yapacağınızı düşünebilirsiniz.
Arkadaşınıza gösterdiğiniz anlayışı kendinize yöneltmek
Kristin Neff'in çerçevesini gündelik hayata çevirdiğinizde birbirini tamamlayan hareketler görürsünüz: zorlanmayı fark etmek, bunun yalnızca sizin başınıza gelen bir kusur olmadığını hatırlamak ve kendinize destek sunmak. İş görüşmesini kaçıran kişi için bu, hayal kırıklığını kabul etmek, insanın hata yapabileceğini hatırlamak ve görüşmeyi yeniden planlamak için yazmak olabilir.
Kendinize yaklaşımınızı düşünürken, teselli eden ve teselliye ihtiyaç duyan tarafın aynı kişi olabileceğini hatırlayın.
Türkiye'de kavramın akademik karşılığı da bulunuyor. DergiPark'ta yayımlanan bibliyometrik incelemede, DergiPark, TR Dizin ve SOBİAD taramasıyla 2007-2023 arasında 168 araştırma makalesi ve derleme belirlendiği, örneklem dağılımında çalışmaların %49,4'ünün öğrencilerle, %13,1'inin yetişkinlerle ve %6'sının öğretmenlerle yürütüldüğü aktarılıyor.
Öğrenci örneklemlerinin ağırlığı, Türkiye'deki bilgiyi okurken sınav baskısı, akademik başarısızlık ve eğitim ortamı bağlamını hesaba katmayı gerektirir. Bir öğrenci grubunda elde edilen sonucu, her yaştaki kişinin deneyimine doğrudan taşımamak gerekir.
Temel ayrım: Kendinizi anlamak, yaptığınız her şeyi doğru bulmak değildir.
Öz şefkati yalnızca kişisel gelişim sloganı olarak değil, ölçülebilen bir psikolojik yapı olarak ele alabiliriz. Bununla birlikte onu tek başına depresyon, anksiyete veya kriz tedavisi olarak görmek doğru olmaz. Gündelik kullanımda önemli olan, anlayışın hangi davranışlarla somutlaştığını ayırt edebilmektir.
Öz şefkatin üç bileşeni ve öz saygı ile öz eleştiriden farkı
| Bileşen | Ne işe yarar | Karşıtı | Günlük örnek |
|---|---|---|---|
| Öz nezaket | Hatayı kabul edip cezalandırıcı iç konuşma yerine yapıcı adım seçmek | Öz yargılama | Rapor gecikince ertesi sabah ilk iş düzeltmeyi planlamak |
| Ortak insanlık | Güçlüğü yalnızca kendine özgü kusur değil, insan deneyiminin parçası görmek | Yalıtım | Toplantıda dili dolanınca bunu yalnızca kendisinin yaşadığını düşünmemek |
| Bilinçli farkındalık | Zor duyguyu bastırmadan ve içinde boğulmadan adlandırmak | Aşırı özdeşleşme | Utancı fark edip bütün günü o utancın yönetmesine bırakmamak |
Nezaket, sorumluluğu ortadan kaldırmaz
Öz nezaketin ölçüsü, kendinize ne kadar güzel söz söylediğiniz değildir. Gerçeği ne kadar açık, kendinize ne kadar saygılı ifade ettiğinizdir. Raporu geç teslim ettiyseniz gecikmeyi kabul etmek gerekir; kendinizi beceriksiz ilan etmek gerekmez.
Ortak insanlık da herkes hata yaptığına göre konuyu kapatmak anlamına gelmez. Toplantıda konuşurken zorlanmış olmanız, sizi diğer insanlardan ayrı ve kusurlu bir kategoriye yerleştirmez. Bununla birlikte bir sonraki toplantı için not hazırlamayı seçebilirsiniz.
Bilinçli farkındalıkta ise duyguyla kimliğinizi ayırırsınız. Utanç hissetmek, utanılacak biri olmakla aynı şey değildir. Duygunuzu fark etmek, onun söylediği her yorumu gerçek kabul etmenizi gerektirmez.
Bu bileşenleri birlikte düşünmek önemlidir. Sadece nazik olmaya çalışıp sorunu görmezden gelirseniz kaçınabilirsiniz; yalnızca herkesin zorlandığını hatırlarsanız kendi ihtiyacınızı küçümseyebilirsiniz. Duygunuzu fark edip kendinize destek sunmadığınızda da aynı olay üzerinde tekrar tekrar düşünmeye devam edebilirsiniz.
Pohpohlama ile şefkatli değerlendirmeyi ayırmak
Sınavdan beklediğinden düşük not alan bir öğrenciyi ele alalım. Aynı sonuca farklı biçimlerde yaklaşabilir:
- Cezalandırıcı değerlendirme: Öğrenci düşük notu zekâsının ve kişiliğinin kanıtı sayar. Nerede zorlandığını incelemek yerine kendisini aşağılar.
- Pohpohlama: Sonucun hiçbir önemi olmadığını söyleyip hazırlık sürecini değerlendirmeyi reddeder. Değiştirebileceği davranışları da görmezden gelir.
- Şefkatli ve hesap verebilir değerlendirme: Hayal kırıklığını kabul eder, çalışırken hangi konuları atladığını belirler ve tekrar için gerçekçi bir plan yapar.
Buradaki fark, sonucun iyi ya da kötü hissettirmesi değildir. Şefkatli değerlendirmede hem duygunuza hem davranışınızın sonucuna yer vardır. Bir arkadaşınızı kırdıysanız kendi yorgunluğunuzu anlayabilir, yine de özür dilemeniz gerektiğini kabul edebilirsiniz.
Kendinizi ancak kusursuz olduğunuzda kabul edilebilir buluyorsanız, mükemmeliyetçilik ile yüksek standartlar arasındaki ayrımı incelemek de yararlı olabilir. Bir işi özenle yapmak istemekle, hata yaptığınızda kendinizi değersiz saymak aynı tutum değildir.
Öz saygı ve yapıcı öz eleştiri nerede durur
Öz saygı, kendinize verdiğiniz değerle ilgilidir. Bu değeri bütünüyle başarıya, beğenilmeye veya başkalarından iyi olmaya bağladığınızda, başarısızlık kendinize bakışınızı da sarsabilir. Öz şefkatte ise o anda kendinizi başarılı bulmanız gerekmez; zorlandığınız için destekleyici davranabilirsiniz.
Her öz eleştiri de zararlı değildir. Sunumunuzun dağınık olduğunu fark etmek, bir sonraki sunumu geliştirecek bilgidir. Kendinizi dağınık ve yetersiz biri olarak damgalamak ise davranış değerlendirmesinden kişilik yargısına geçmektir.
Türkiye bağlamında, öz şefkat ölçeğine ilişkin akademik belgede aktarılan, Marmara Üniversitesi'nde 340 öğrenciyle yürütülen çalışmada öz şefkat, stresle başa çıkma tarzlarının anlamlı bir yordayıcısı olarak bulunmuştur. Bu istatistiksel ilişki, öz şefkatin başa çıkma biçimini tek başına değiştirdiğini kanıtlamaz.
Tablodaki karşıtları son yaşadığınız hataya uygulayın. Kendinizi yargılamak mı, yalnız hissetmek mi, duyguyla bütünüyle özdeşleşmek mi daha belirgindi? Hepsini aynı anda düzeltmeye çalışmak yerine, en çok zorlandığınız noktaya uygun bir karşılık seçin.
Türkiye'de öz şefkat nasıl ölçülür
| Özellik | Değer | Nasıl okunur |
|---|---|---|
| Madde sayısı | 11 | Tek boyutlu kısa form |
| Cevap biçimi | 1 hiçbir zaman, 5 daima | 5'li Likert |
| Toplam puan | 11-55 | Yüksek puan daha anlayışlı tutum bildirir |
| Bir Türkiye örneklemi ortalaması | 32,81 | Grupları karşılaştırmaya yarar, tanı koymaz |
| Standart sapma | 7,30 | Puanların ortalama çevresindeki dağılımını gösterir |
Tablodaki değerleri aktaran İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi açık erişim belgesi, Neff'in Öz-Şefkat Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanmış kısa formunun yapısını ve bir Türkiye örneklemindeki sonuçları açıklıyor. Örneklem ortalaması bir tanı eşiği değildir; ortalamanın altında kalmak ruhsal bozukluğunuz olduğunu, üzerinde olmak da desteğe ihtiyacınız bulunmadığını göstermez.
Ölçeğin temel özelliklerini görsel olarak da inceleyebilirsiniz.
Puanı etiket değil, kendini anlama aracı olarak okumak
Bu tür araçlarda kişi kendi tutumunu bildirir. Dolayısıyla yüksek puan, dışarıdan gözlenen kusursuz bir davranışı değil, kişinin kendisine daha anlayışlı ve destekleyici yaklaştığını bildirmesini ifade eder. Formu yanıtlarken idealinizdeki kişiyi değil, gerçekten nasıl davrandığınızı düşünün.
Ergenlerde kullanılan Türkçe kısa form için geçerlik ve güvenirlik bulguları bildirilmiştir. Bu, aracın değerlendirme amacıyla kullanılabilmesi açısından önemlidir; ancak her yaşta, her bağlamda ve her amaçla aynı yorumu yapabileceğiniz anlamına gelmez.
Bir ölçeği kullanırken yalnızca toplam puana odaklanmayın. Hangi durumlarda kendinize sertleştiğinizi, başarısızlığı nasıl yorumladığınızı ve zorlandığınızda neye ihtiyaç duyduğunuzu da not edin. Kendinizi tanımak, bir sayıya dönüşmek değildir.
- Özgün yönergeyi izleyin: Ölçekteki ifadeleri ve cevap seçeneklerini değiştirmeyin. Gelişigüzel hazırlanmış soruları aynı ölçekmiş gibi değerlendirmeyin.
- Puanlama kılavuzuna bakın: Ters puanlanan maddeler bulunabileceği için seçenekleri doğrudan toplamanın doğru olduğunu varsaymayın.
- Sonucu bağlama yerleştirin: Yanıtlarken yoğun stres yaşayıp yaşamadığınızı ve yakın zamanda sizi etkileyen bir olay olup olmadığını düşünün.
Destek ihtiyacını toplam puana bağlamamak
Aynı hafta içinde kendinize yaklaşımınızı farklı değerlendirebilirsiniz. Zor bir görüşmenin hemen ardından verdiğiniz yanıtlarla, dinlenmişken verdiğiniz yanıtlar aynı olmayabilir. Tek bir uygulama, kişiliğiniz hakkında kesin hüküm vermek için kullanılmamalıdır.
Öz şefkat ölçeği depresyon, anksiyete veya travma teşhisi koymaz. Uyku, çalışma, ilişkiler veya güvenlik konusunda zorlanıyorsanız, toplam puanın yüksek olması bu ihtiyacı geçersiz kılmaz. Sonucu bir uzmanla konuşmak, onu tek başınıza iyi veya kötü diye sınıflandırmaktan daha anlamlı olabilir.
Konuya ilişkin video içeriğine aşağıdan erişebilirsiniz.
Günlük hayatta öz şefkat geliştirme adımları
Öz şefkat geliştirmek için kendinizi hemen sevmek veya geçmişteki bütün hatalarınızı affetmek zorunda değilsiniz. Başlangıçta hedefi daha küçük tutun: zor bir olaydan sonra kendinizle nasıl konuştuğunuzu fark etmek ve yapılabilir bir karşılık seçmek.
Aşağıdaki kısa yazma alıştırmasını bir defterde ya da telefonunuzun notlar uygulamasında deneyebilirsiniz. Bu bir tedavi protokolü değildir; rahatlama sağlayacağını da varsaymayın. Yazmak sizi daha fazla zorluyorsa durabilirsiniz.
Kısa bir yazma rutini
Olayı ve bedensel hissi adlandırın. Ne olduğunu yorum katmadan yazın; ardından dikkatinizi çeken bedensel hissi ekleyin. Örneğin iş teslimi gecikti, omuzlarınız gergin ve midenizde sıkışma var. Böylece olayla olay hakkındaki hükmünüzü ayırmaya başlayabilirsiniz.
İç cümlenizi olduğu gibi kaydedin. Daha olumlu görünmesi için değiştirmeyin. İlişkide sert konuştuğunuzda aklınızdan kimsenin sizinle anlaşamayacağı geçiyorsa bunu fark edin; ardından bunun davranış tespiti mi, kendinize yönelik genel bir yargı mı olduğunu sorun.
Güvendiğiniz birine vereceğiniz karşılığı kendinize uyarlayın. Teselli etmek için gerçeği silmeyin. İş teslimini kaçırdıysanız, gecikmenin önemli olduğunu ama şimdi durumu açıkça bildirebileceğinizi kendinize hatırlatın. Amaç güzel bir cümle bulmak değil, inandırıcı ve saygılı konuşmaktır.
Yalnızlaştıran yorumu yumuşatın. Yaşadığınız duygunun sadece size özgü bir ayıp olmadığını hatırlayın. Bedeninizi beğenmediğiniz bir günde, görünüşünden hoşnutsuzluk duyan insanların bulunduğunu kabul edebilirsiniz; başkalarının daha kötü durumda olduğunu söyleyerek kendi sıkıntınızı küçümsemeyin.
Onarımı yapılabilir bir eyleme indirin. İlişkide sert konuştuysanız, karşı tarafı suçlamadan davranışınız için özür dilemeyi seçin. İş geciktiyse gerçekçi teslim zamanını bildirin. Somut eylem, değerlendirmeyi kendinizi cezalandırmaktan ayırır.
Sonucu davranış üzerinden değerlendirin. Gün sonunda seçtiğiniz adımı yapıp yapmadığınıza bakın. Özür dilemeyi ertelediyseniz kendinizi kötü insan ilan etmek yerine sizi neyin durdurduğunu not edin ve daha uygulanabilir bir adım belirleyin.
Bedene yönelmek size iyi geliyorsa omuzlarınızı gevşetmeyi ve nefesinizi zorlamadan fark etmeyi deneyebilirsiniz. Bu sırada rahatsızlık artarsa bedene odaklanmayı sürdürmek zorunda değilsiniz. Bilinçli farkındalık ve nöroplastisite ilişkisine ilişkin içerik, farkındalık pratiğinin bağlamını anlamanıza yardımcı olabilir.
Adımları hatırlamak için aşağıdaki görseli kullanabilirsiniz.
Aynı yaklaşımı farklı durumlara uyarlamak
İş teslimini kaçırdığınızda, kendinize gecikmenin düzeltilebilir kısmına odaklanabileceğinizi söyleyin. Ardından işi bekleyen kişiye mevcut durumu ve tutabileceğiniz teslim sözünü iletin. İmkânsız bir süre vermek, sorumluluk almak değildir.
İlişkide sert konuştuğunuzda, gergin olduğunuzu kabul etmekle kırıcı davranışı haklı çıkarmayı ayırın. Karşı tarafın incinmesini dinleyin ve özrünüzü açıklamalarla geçersizleştirmeyin. Karşınızdaki kişinin hemen affetmemesine de alan bırakın.
Bedeninizi beğenmediğinizde, görünüşünüzü beğenmek zorunda olmadan bakım ihtiyacınızı karşılayabileceğinizi hatırlayın. Rahat kıyafet giymek, yemek yemek veya dinlenmek, o gün seçebileceğiniz destekleyici davranışlar olabilir.
Alıştırmanın ölçüsü, sonunda ne kadar iyi hissettiğiniz değil, kendinize zarar vermeyen bir sonraki seçimi yapıp yapamadığınızdır.
Rahatlamadığınız için alıştırmayı uzatmayın veya kendinizi daha çok çabalamaya zorlamayın. Uygun gelirse başka bir gün yeniden deneyebilirsiniz; günlük yaşamınızı sürdürmekte zorlanıyorsanız egzersizi yeterli destek saymayın.
Öz şefkat herkeste aynı mı hissedilir
Kendinize nazik davranmaya çalışmak bazen rahatlatıcı değil, tuhaf veya rahatsız edici gelebilir. Şefkati tembellik, bencillik ya da kontrolü kaybetmekle ilişkilendiriyorsanız, destekleyici bir cümleye inanmakta zorlanabilirsiniz. Bu tepki, alıştırmayı yanlış yaptığınızı göstermez.
Türkiye'de 266 yetişkinle yürütülen çalışmada, öz şefkat ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif ilişki bulunduğu ve regresyon modelinde sağlamlıktaki varyansın yaklaşık %88'inin öz şefkat tarafından açıklandığı İçtimaiyat dergisindeki makalede bildiriliyor. Ancak çalışma kesitseldir; bu sonuç, öz şefkatin sağlamlığı kesin olarak artırdığını veya bir kişinin ne kadar gelişeceğini göstermez.
Öğrenci bulgularını herkese uyarlamamak
Ondokuz Mayıs Üniversitesi araştırmacılarının çalışması, 2023 yılında farklı fakültelerde öğrenim gören 430 üniversite öğrencisinde, yüksek öz şefkat düzeyiyle yüksek psikolojik iyi oluşun birlikte görüldüğünü bildirmiştir. Bu bulgu öğrencilerdeki ilişkiyi anlatır; ebeveynlik, ileri yaş veya travma deneyimi hakkında tek başına sonuç vermez.
Trabzon'daki ortaokullarda yürütülen çalışma ise 2023-2024 eğitim-öğretim yılında 1.030 öğrencide öz şefkat, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Buradaki örneklem de yetişkinlerin deneyimini doğrudan temsil etmez.
Bu yüzden çalışanlara, ebeveynlere, çiftlere veya travma öyküsü bulunan kişilere tek tip alıştırma önermek uygun değildir. Bazı kişiler yazmayı tercih edebilir; bazıları için bir uzman eşliğinde konuşmak daha uygun olabilir. Bir yönteme uyum sağlayamamak, destek alamayacağınız anlamına gelmez.
Rahatsızlığın neyle ilgili olduğunu fark etmek
Kendinize hangi izni vermekte zorlandığınızı kısa bir cümleyle not edin. Burada amaç eski inancınızı zorla değiştirmek değil, onu tanımaktır.
- Şefkat tembelliktir düşüncesi: Kendinize nazik davranırsanız sorumluluklarınızı bırakacağınızdan endişe ediyor olabilirsiniz.
- Acıyı hak ettim düşüncesi: Hatanın ancak kendinizi cezalandırırsanız telafi edilebileceğini düşünüyor olabilirsiniz.
- Duyguyu fark edersem kontrolü kaybederim düşüncesi: İç deneyiminize yaklaşmak size güvensiz gelebilir.
Destekleyici sözler inandırıcı gelmiyorsa daha nötr bir ifadeyle başlayın: şu an zorlandığınızı ve neye ihtiyaç duyduğunuzu henüz bilmediğinizi kabul etmek yeterli olabilir. Kendinizi sevdiğinizi söylemeye zorlamanız gerekmez.
Rahatsızlık sürüyorsa, yoğun panik yaşıyorsanız veya kendinizi güvende hissetmiyorsanız alıştırmayı durdurun. Özellikle zor anılar canlandığında, bunların üzerine tek başınıza gitmek yerine bir ruh sağlığı uzmanından destek isteyin.
Ne zaman profesyonel destek aramalısınız
Öz şefkat alıştırması bir öz farkındalık aracıdır. Klinik değerlendirme, tedavi veya kriz müdahalesinin yerine geçmez. Destek aramak için önce bütün alıştırmaları denemeniz ya da kendinizi yeterince kötü hissetmeniz gerekmez.
Karar verirken yalnızca duygunun yoğunluğuna değil, günlük hayatınızda nelerin değiştiğine bakın. Uyuyabiliyor musunuz, işlerinizi sürdürebiliyor musunuz, yakınlarınızla iletişim kurabiliyor musunuz? Eskiden yapabildiğiniz işleri artık yapamıyorsanız bunu önemseyin.
Günlük yaşamı etkileyen işaretler
- Uyku ve çalışma düzeni: Uykusuzluk, yataktan kalkmakta zorlanma veya dikkatinizi toplayamama günlük sorumluluklarınızı aksatıyorsa değerlendirme isteyin.
- İlişkilerden çekilme: Yakınlarınızdan uzaklaşıyor, konuşmaları sürekli erteliyor veya desteğe ihtiyaç duyduğunuz hâlde yalnız kalıyorsanız bunu paylaşın.
- Süren umutsuzluk ve panik: Geleceğe ilişkin umutsuzluk devam ediyorsa ya da panik günlük işlerinizi durduruyorsa yalnızca egzersizle çözmeye çalışmayın.
- Kendine zarar verme düşünceleri: Bu düşünceleri bekletmeden bir sağlık uzmanına veya acil sağlık hizmetine bildirin. Yakın tehlike varsa yalnız kalmayın ve hemen yardım isteyin.
Güvenlikle ilgili risklerde günlerce beklemeyin. Kendinize zarar verme niyetiniz, planınız veya kendinizi güvende tutamayacağınıza ilişkin endişeniz varsa en yakın acil servise başvurun ya da acil sağlık hizmetini arayın. Çevrim içi görüşme randevusu acil müdahalenin yerine geçmez.
Uzman görüşmesine hazırlanmak
İlk görüşme öncesinde sizi zorlayan durumları, ne zamandır sürdüklerini ve günlük hayatınıza etkilerini not edebilirsiniz. Daha önce aldığınız destekleri ve kullandığınız ilaçları da uzmana bildirin. Nereden başlayacağınız belirsizse, psikolojik destek ihtiyacını değerlendirme rehberini inceleyebilirsiniz.
Healmeup'ta uzman profilleri ve belge bilgileri üzerinden çalışma alanlarını inceleyebilirsiniz. Uzmanlarımızdan psikolog Furkan Yanarateş'in çalışma alanları arasında özgüven sorunları ve ergenlik dönemi konuları bulunur. Uzman seçerken, yaşadığınız güçlüğün kişinin çalışma alanıyla uyumunu değerlendirin.
Görüşmeler uzman ile danışan arasında bağımsız yürür; platform doğrudan terapi veya sağlık hizmeti sunmaz. Acil psikolojik müdahale ve kriz yönetimi platformun kapsamı dışındadır. Gerektiğinde ilgili sağlık kurumuna başvurmak önemlidir.
Bugün kendinize, zorlandığınız durumu aşağılamadan anlatan bir cümle kurun. Ardından yalnızca nasıl hissettiğinize değil, hayatınızı sürdürebilmek için hangi desteğe ihtiyaç duyduğunuza bakın.
Healmeup olarak lisanslı klinik psikologlara, psikologlara ve psikolojik danışmanlara çevrim içi erişiminize, yazılı, sesli veya görüntülü görüşme kurmanıza aracılık ediyoruz. Öz eleştirinizi ve kendinize yaklaşımınızı bir uzmanla ele almak istiyorsanız Healmeup üzerinden uzman profillerini inceleyip ihtiyacınıza uygun bir görüşme talebi oluşturabilirsiniz.
İçerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.
