Türkiye'de ruhsal bozukluğu olan kişilerin yalnızca %20,9'unun herhangi bir tedavi aldığı, ruh sağlığı uzmanına başvuranların oranının ise %17,4 olduğu ruh sağlığı hizmetlerine başvuruyu ele alan çalışmada bildiriliyor. Bu oranlar sosyal fobiye özgü değil. Ancak sosyal kaygı yaşayan biri için önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Yardım istemek de değerlendirilme korkusunu tetikliyorsa ilk adım nasıl atılır?
Sosyal fobi tedavisi, yalnızca kalabalık karşısında rahat konuşmayı öğrenmek değildir. İş görüşmesini ertelemek, arkadaş davetini reddetmek veya toplantıda söyleyeceklerini sürekli kontrol etmek de değerlendirilmesi gereken örüntülerdir. Uygun destek, kişinin ne kadar kaygılandığı kadar nelerden vazgeçtiğini ve başka hangi ruhsal güçlükleri yaşadığını anlamakla başlar.
İçindekiler
- Sosyal fobi tedavisinde temel yaklaşımlar
- Bilişsel davranışçı terapinin çekirdek bileşenleri
- Hangi durumda psikolog, hangi durumda psikiyatrist
- Tedavi süreci adım adım nasıl ilerler
- Tedavinin işe yarayıp yaramadığı nasıl ölçülür
- Tedavi gerçek bir vakada nasıl görünür
- İlk görüşme için hazırlanıp başvuruyu yapmak
Sosyal fobi tedavisinde temel yaklaşımlar
Sosyal fobi yalnızca topluluk önünde konuşma korkusu değildir; tanışmak, başkalarının yanında yemek yemek veya değerlendirilmek de yoğun kaygı yaratabilir. Kişinin bu durumlardan kaçınması, tedavi planında konuşma becerisi kadar kaçınma davranışlarına da odaklanmayı gerektirir.
Sosyal fobi tedavisinde yöntemler
| Yöntem | Neyi hedefler | Kim yürütür | Ne zaman öne çıkar |
|---|---|---|---|
| Bilişsel davranışçı terapi (BDT) | Kaçınma, güvenlik davranışları ve olumsuz düşünceler | Bu alanda eğitimli klinik psikolog veya psikiyatri uzmanı | İlk tercih edilen yaklaşımlardandır; uzun süren veya ağır olgularda ilaçla birlikte |
| Maruz bırakma (BDT'nin bileşeni) | Korkulan sosyal durumlara kademeli yaklaşma | Terapist eşliğinde | Kaçınma işlevselliği bozduğunda |
| SSRI/SNRI grubu ilaçlar | Yaygın anksiyete belirtilerini azaltma | Psikiyatri hekimi | Uzun süren veya ağır olgularda BDT ile birlikte |
| Sosyal beceri eğitimi | Sohbet, göz teması ve performans becerileri | İlgili alanda eğitimli psikolog | Becerilerde belirgin açık olduğunda, BDT ile birlikte |
| İnternet tabanlı ve kendi kendine yardım | Psiko-eğitim ve kendi kendine alıştırma | Kişi kendisi, uzman desteği olmadan | Tek başına sınırlı yarar; uzman desteğiyle tamamlanmalı |
Sağlık Bakanlığı'nın anksiyete bozuklukları rehberi, sosyal anksiyete bozukluğunda uzun süren veya ağır olgularda BDT ile birlikte SSRI/SNRI grubu ilaçların başlanmasını önerir. Dolayısıyla seçenekleri birbirinin rakibi gibi düşünmek doğru değildir. Değerlendirme sonucunda psikoterapi ve ilaç tedavisi aynı planın farklı ihtiyaçlara yanıt veren parçaları olabilir.
Yöntemlerin görevleri neden farklıdır?
BDT, kişinin sosyal durumları nasıl yorumladığı ve bu durumlarda ne yaptığı üzerinde çalışır. Örneğin bir çalışan, yöneticisine soru sormayı yetersiz görünmekle eşleştiriyorsa terapide bu beklentiyi ve soruyu erteleme davranışını ele alabilir. Maruz bırakma ise ayrı bir cesaret testi değil, bu çalışmanın gerçek yaşamda öğrenmeye dayanan bölümüdür.
Sosyal beceri eğitimi her danışana otomatik olarak eklenmez. Kişi sohbet başlatmayı biliyor ama kaygı nedeniyle yapamıyorsa ihtiyaç, beceriyi yeniden öğretmekten farklıdır. Gerçek bir beceri açığı varsa konuşmaya katılma veya karşılıklı sohbeti sürdürme çalışılabilir.
İlaçlar, psikiyatri hekiminin değerlendirmesiyle plana eklenir. Kişinin belirtileri, sağlık öyküsü, kullandığı diğer ilaçlar ve olası yan etkiler birlikte ele alınır. İlaç seçimi, doz değişikliği ve bırakma kararı kişisel denemeyle verilmemelidir.
İnternet tabanlı kendi kendine yardım araçları, yaşananları adlandırmak ve alıştırmaları düzenlemek için kullanılabilir. Ancak bir içerik okumakla kişiye özgü değerlendirme ve takip almak aynı şey değildir.
Seçim ölçütü: En uygun yöntem, en kolay görünen değil, kişinin günlük yaşamını kısıtlayan sorunlara ve eşlik eden ihtiyaçlarına yanıt veren yöntemdir.
Bilişsel davranışçı terapinin çekirdek bileşenleri
Kaçınma, havuzdan korkan birinin her seferinde suya girmeden geri dönmesine benzer. Kişi o anda rahatlar, fakat suyun içinde neler yapabileceğini öğrenemez. Sosyal kaygıda da toplantıya katılmamak kısa süreli rahatlama sağlayabilir; buna karşılık kişinin korktuğu sonucu sınama fırsatı kalmaz.
Yaklaşmak ve düşünceyi sınamak
Kademeli maruz bırakma, kişinin korktuğu durumlara hazırlıklı ve anlaşılmış adımlarla yaklaşmasıdır. Terapist ve danışan, daha yapılabilir durumlarla daha zorlayıcı durumları sıralar. Tanıdık bir grupta soru sormak başlangıç için uygun olabilirken sunum yapmak daha sonraki bir basamak olabilir; sıralamayı kişinin deneyimi belirler.
Amaç, kişiyi bir anda en zor ortama sokmak değildir. Danışan her denemede ne beklediğini, ne yaptığını ve gerçekte ne olduğunu gözlemler. Böylece yalnızca kaygıya dayanmayı değil, beklentilerini gerçek yaşantıyla karşılaştırmayı öğrenir.
Bilişsel yeniden yapılandırma, kendiliğinden beliren düşünceleri kanıtlarla değerlendirmektir. Örneğin kişi konuşurken herkesin kendisine baktığını düşünebilir. Terapist bu düşüncenin doğruluğunu peşinen reddetmez; kimin baktığını, bakmanın ne anlama geldiğini ve kişinin başka hangi açıklamaları gözden kaçırdığını inceler.
Korunma çabalarını fark etmek
Güvenlik davranışları, kişinin olumsuz bir sonucu önlemek için kullandığı, ancak öğrenmeyi zorlaştırabilen davranışlardır. Sürekli telefona bakmak, her cümleyi ezberlemek veya yüzünü gizlemek bu işlevi görebilir. Davranışın kendisinden çok, kişinin onu neden yaptığı önemlidir.
- Telefon örneği: Mesaj beklediği için ekrana bakmakla konuşmaktan kaçınmak için ekrana bakmak aynı değildir.
- Hazırlık örneği: Sunumun ana noktalarını yazmak işe yarayabilir; tek bir kelimeyi unutmanın felaket olacağı düşüncesiyle bütün metni ezberlemek ayrıca değerlendirilir.
- Beceri çalışması: Gerektiğinde rol oynama yoluyla sohbet başlatma, dinleme ve konuşmaya katılma denenir.
Türkiye'deki video-geribildirim araştırmasını aktaran Türkçe derlemede, 13 katılımcılı uygulamada ikinci sosyal etkileşimden sonra katılımcıların kendilerini daha az kaygılı değerlendirdiği, korkulan sonuçların daha az gerçekleştiğini bildirdiği ve güvenlik davranışlarını daha az kullandığı aktarılır. Bu küçük uygulama, kişinin kendisini dışarıdan değerlendirmesiyle içinden hissettiklerini karşılaştırmanın önemini somutlaştırır.
BDT'nin nasıl uygulandığına ilişkin açıklamalar, bu yaklaşımın yalnızca rahatlama konuşmalarından oluşmadığını anlamaya yardımcı olabilir. Çevrim içi yürütülen klinik psikoterapide de ölçülebilir davranış deneyleri ve seanslar arası alıştırmalar önemlidir; kullanılan iletişim aracı, yapılandırılmış çalışmanın yerini tutmaz.
Hangi durumda psikolog, hangi durumda psikiyatrist
Sosyal fobiye başka ruhsal güçlükler eşlik edebilir. Türkiye'deki sosyal fobi hastalarının klinik özelliklerini inceleyen çalışmada, hastaların %51,7'sinde en az bir eşlik eden Eksen I bozukluğu, %54'ünde kaçıngan kişilik bozukluğu saptanmıştır. Bunlar klinik başvuru örneklemindeki bulgulardır, toplumun tamamını veya sosyal kaygı yaşayan her kişiyi temsil etmez.
Çalışmada kullanılan Eksen I ve Eksen II ifadeleri, dönemin tanısal sınıflandırmasına aittir. Okur açısından önemli sonuç, sosyal ortamdaki korkunun yanında depresif belirtilerin, panik yaşantılarının ve uzun süredir devam eden ilişki örüntülerinin de değerlendirilmesidir. Eş tanı, aynı kişide birden fazla bozukluğun bulunmasını ifade eder; bunu belirlemek uzman değerlendirmesi gerektirir.
Belirtiye göre ilk başvuru yeri
| Durum | İlk başvuru | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Toplantı, sunum veya sosyal durumlarda belirgin kaçınma, işlevde hafif veya orta düşüş | Klinik psikolog veya yetkin psikoterapi uzmanı | BDT tabanlı yaklaşım genellikle ilk seçenektir |
| Belirtilerin uzun sürmesi veya ağır seyretmesi | Psikiyatri hekimi | İlaç değerlendirmesi hekim tarafından yapılmalıdır |
| Depresyon, panik atak veya madde kullanımının eşlik etmesi | Psikiyatri hekimi ve psikolog birlikte | Eşlik eden sorunlar birlikte değerlendirilir |
| Kendine zarar verme veya intihar düşüncesi | Acil servis veya acil yardım hattı | Çevrim içi destek acil durumda yeterli değildir |
Yardım almayı ertelemek her zaman uzmana ulaşamamakla ilgili değildir. Kişi görüşmede de yargılanacağını düşünebilir, anlatacaklarını önemsiz bulabilir veya yaşadıklarını değişmez bir kişilik özelliği sayabilir. Örneğin iş görüşmelerini sürekli iptal eden biri, bunu yalnızca içine kapanıklık olarak adlandırdığı için destek aramayabilir.
Eşlik eden sorunlar planı nasıl değiştirir?
Sosyal bir ortamda kalp çarpıntısı yaşayan kişinin değerlendirmesinde yalnızca konuşma korkusu sorulmaz. Çarpıntının başka ortamlarda olup olmadığı, kişinin dışarı çıkmaktan da kaçınıp kaçınmadığı ve bedensel belirtileri nasıl yorumladığı incelenir. Panik belirtileri belirginse hedefler buna göre genişletilebilir.
Depresif belirtileri olan bir kişinin alıştırmalara başlayamaması da yalnızca isteksizlik olarak yorumlanmamalıdır. Enerji, uyku, umutsuzluk ve güvenlik değerlendirmesi planın uygulanabilirliğini etkiler. Sosyal ortamlara girebilmek için alkol veya başka maddeler kullanılıyorsa bu bilgi de saklanmadan paylaşılmalıdır.
- Psikoterapiyle başlama: Acil risk bulunmadığında ve kişi günlük sorumluluklarını sürdürebildiğinde, uygun eğitimli bir klinik psikologla değerlendirme yapılabilir.
- Psikiyatriyi dahil etme: Belirgin işlev kaybı, ağır veya uzun süren belirtiler, eşlik eden ruhsal sorunlar ya da ilaç ihtimali varsa hekim değerlendirmesi gerekir.
- Acil güvenlik: Kendine zarar verme veya intihar düşüncesinde çevrim içi randevuyu beklemeyin. Acil servise başvurun; yakın tehlikede Türkiye'de 112'yi arayın.
Healmeup'taki görüşmelerin kapsamı da klinik tedaviden ayrıdır. Platformumuzdaki görüşmeler tanı, tıbbi müdahale veya tedavi içermez; tanı ihtiyacı olduğunda uzman ilgili sağlık kurumuna yönlendirebilir. İlaç kararı için psikiyatri hekiminin değerlendirmesi zorunludur.
Yardım istemek için yaşananların dayanılmaz hâle gelmesi gerekmez. Kaçınma işinizi, okulunuzu veya ilişkilerinizi daraltıyorsa değerlendirme istemek için anlamlı bir neden vardır.
Tedavi süreci adım adım nasıl ilerler
Ön görüşmede belirtilerin başladığı dönem, zorlanılan ortamlar, kaçınılan durumlar ve günlük yaşama etkileri paylaşılır. Daha önce alınan destek, mevcut sağlık sorunları ve kullanılan ilaçlar da önemlidir. Konuşurken her şeyi kusursuz sırayla anlatmak gerekmez; kısa notlar yeterli bir başlangıç sağlar.
Gizlilik sınırları görüşmenin başında açıklığa kavuşturulmalıdır. Hangi bilgilerin kaydedildiğini, kayıtlara kimlerin erişebildiğini ve güvenliği ilgilendiren durumlarda nasıl hareket edildiğini sorun. Gizlilik, hiçbir koşulda hiçbir bilginin paylaşılamayacağı şeklinde anlaşılmamalıdır; uzman, mesleki ve hukuki sınırları açıklamalıdır.
Değerlendirmeden uygulamaya
İlk değerlendirme yapılır. Uzman belirtilerin süresini, hangi ortamlarda ortaya çıktığını ve işlev kaybını inceler. Depresif belirtiler, panik, madde kullanımı ve intihar riski değerlendirilerek uygun hizmet düzeyi belirlenir.
Günlük yaşam hedefleri seçilir. Daha özgüvenli olmak gibi geniş bir isteğin yerine toplantıda görüş bildirmek veya iş görüşmesine katılmak gibi gözlenebilir hedefler konur. Bu seçim, çalışmanın kişinin yaşamında neyi değiştireceğini netleştirir.
Kişiye özgü kaçınma döngüsü çıkarılır. Tetikleyici durum, akıldan geçen düşünce, bedensel tepki ve ardından yapılan davranış birlikte ele alınır. Böylece aynı ortamda farklı kişilerin neden farklı biçimde zorlanabildiği anlaşılır.
Korku hiyerarşisi hazırlanır. Yapılması istenen görevler, danışanın değerlendirmesine göre daha kolaydan daha zora sıralanır. Liste bir sınav değildir; başlangıç adımının yapılabilir olması ve öğrenme fırsatı yaratması beklenir.
Seanslar arası uygulama yapılır. Danışan, üzerinde anlaşılan görevi günlük yaşamda dener ve gözlemlerini kaydeder. Yapılamayan görevlerde suçlama yerine engel incelenir; görev fazla büyükse küçük parçalara ayrılır.
Plan yeniden değerlendirilir ve kapanış hazırlanır. Hedeflerdeki değişim, devam eden güçlükler ve kişinin öğrendiklerini kendi başına kullanabilmesi ele alınır. Zorlanma yeniden arttığında ne yapılacağı da görüşülür.
Süreyi takvimden çok ihtiyaç belirler
Bu adımlar birbirini destekler, ancak herkes için değişmez bir sıra oluşturmaz. Güvenlikle ilgili yeni bir ihtiyaç ortaya çıkarsa uygulama planından önce o ihtiyaç ele alınır. Benzer şekilde hedefler değiştiğinde hiyerarşi de güncellenebilir.
Kesin bir bitiş tarihi vermek doğru değildir. Belirtilerin kapsamı, eşlik eden sorunlar, uygulama fırsatları ve kişinin ihtiyaçları süreci etkiler. Başlangıçta görüşmelerin amacı ve ilerlemenin hangi ölçütlerle değerlendirileceği konusunda ortak bir çerçeve oluşturmak, belirsizliği azaltır.
Tedavinin işe yarayıp yaramadığı nasıl ölçülür
Bir kişinin kaygı puanı düşebilir, ancak kendisi hâlâ toplantı odasına giremiyor olabilir. Bu durumda belirtilerdeki değişim değerlidir ama kişinin istediği yaşam değişikliğini tek başına göstermez. Tedavi başarısı, belirti şiddetiyle günlük işlevselliğin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
İstanbul Üniversitesi kayıtlarında yer alan, 2025'te yayımlanan küçük üniversite örneklemli çalışmada, altı haftalık BDT temelli grup çalışmasına katılan sekiz öğrencide sosyal kaygı ve beden imgesinde iyileşme görülürken özsaygıda anlamlı değişiklik görülmemiştir. Küçük örneklem genel bir başarı oranı sunmaz; farklı sonuç alanlarının aynı hızda değişmeyebileceğini gösterir.
Tedavi ilerlemesini izleme ölçütleri
| Ölçüt | Ne gösterir | Örnek kullanım | İzleme sıklığı |
|---|---|---|---|
| Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği (LSAS) | Sosyal durumlardaki korku ve kaçınma şiddeti | Başlangıç ve sonraki değerlendirmeleri karşılaştırma | Başlangıçta ve uzmanın belirlediği aralıklarla |
| Beck Anksiyete Ölçeği | Genel anksiyete belirtileri | Eşlik eden anksiyete belirtilerindeki değişimi izleme | Başlangıçta ve izlem değerlendirmelerinde |
| Kaçınma sıklığı | Hangi durumların hâlâ atlandığı | Toplantı, sunum ve kamera açma durumlarını kaydetme | Haftalık notlarla |
| İşlevsellik hedefleri | Okul, iş ve sosyal yaşamdaki ilerleme | Kişinin seçtiği somut hedefleri değerlendirme | Önceden kararlaştırılan gözden geçirmelerde |
| Katılım sıklığı | Seanslara ve uygulamalara katılım | Randevu ve alıştırma takibi | Her seansta |
Puanları davranışlarla birlikte yorumlamak
Haftalık notlarda yalnızca ne kadar kaygılandığınızı değil, ne yaptığınızı ve neyi yapamadığınızı da yazın. Örneğin toplantıya katılmak, söz almak ve düşüncesini tamamlamak ayrı gözlemler olabilir. Böyle bir kayıt, genel bir iyi veya kötü hissetme değerlendirmesinden daha açıklayıcıdır.
Sosyal fobi ölçeği gibi kendini tanıma araçları, yaşanan güçlükleri fark etmeye yardımcı olabilir; tek başına tanı koymaz ve uzman değerlendirmesinin yerini tutmaz. Ölçek puanını kendinize not vermek için değil, değerlendirmeye bilgi taşımak için kullanın.
Kısmi yanıt olduğunda tabloda hangi alanın değişmediğine bakılır. Kaygı azalırken kaçınma aynı kalıyorsa günlük yaşam uygulamaları; uygulamalar yapılıyor ama hedefe ulaşılmıyorsa görevin yapısı ve hedefin uygunluğu gözden geçirilir. Katılım azalmışsa bunun nedeni zaman sorunu, anlaşılmayan görevler veya başka bir güçlük olabilir.
İlerleme ölçütü: Kaygının tamamen bitmemesi, tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Kişinin kaygı varken de seçtiği etkinliğe katılabilmesi ayrıca değerlendirilir.
Tedavi gerçek bir vakada nasıl görünür
Türkiye'de yayımlanan sanal gerçeklik destekli sosyal fobi olgu çalışmasında, 32 yaşındaki erkek danışana toplam 10 seans uygulanmış; ilk 4 seansta standart BDT, sonraki 4 seansta sanal izleyici maruziyeti, son 2 seansta değerlendirme görüşmeleri kullanılmış ve tedavi sonrasında Beck Anksiyete Ölçeği ile Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği'nde anlamlı düşüş, gerçek yaşamda baş etme becerisinde artış bildirilmiştir.
Bu kronoloji, teknolojinin tek başına sunulmadığını gösterir. Önce yapılandırılmış psikoterapi çalışması yürütülmüş, ardından sosyal performansın sanal ortamda denenmesine yer verilmiştir. Son değerlendirmeler, uygulamanın ardından nelerin değiştiğini incelemek için kullanılmıştır.
Olgunun gösterdiği ve göstermediği
- Kademeli uygulama: Sosyal performansla ilgili çalışma yapılandırılmış bir sürece yerleştirilmiştir; danışandan hazırlıksız biçimde en zor durumu yapması beklenmemiştir.
- Teknolojinin yeri: Sanal gerçeklik, uygun klinik koşullarda uygulama ve değerlendirmeye yardımcı olabilir; herkes için gerekli bir araç değildir.
- Sonuç değerlendirmesi: Tedavi sonrası ölçümler değişimi görünür kılar, fakat yalnızca sonuç puanına bakarak kişinin bütün yaşam alanlarında aynı ölçüde ilerlediği söylenemez.
Tek bir olgu, genellenebilir bir başarı oranı vermez. Ayrıca bu örnekten herkesin aynı seans düzenine, aynı araca veya aynı sonuca ihtiyaç duyacağı çıkarılamaz. Tedavi seçimi, tanı ve risk değerlendirmesi yetkin ruh sağlığı uzmanlarının sorumluluğundadır.
Hayali günlük yaşam senaryosu
Bir çalışanın ekip toplantılarına katıldığını, fakat fikirlerini yalnızca sonradan e-postayla gönderdiğini düşünelim. Bu senaryo hayalidir. Çalışanın seçtiği hedef, toplantı sırasında kendi önerisini sesli biçimde paylaşmaktır.
Uygulamada önce daha tanıdık bir çalışma arkadaşına önerisini anlatması, ardından uygun bir toplantıda kısa bir katkı yapması planlanabilir. Çalışan konuşmadan önce ne olacağını beklediğini ve sonrasında gerçekten ne yaşandığını kaydeder. Sesinin titremesi, hedefin gerçekleşmediği anlamına gelmez; önemli gözlemler arasında söz alması ve anlatmak istediğini aktarabilmesi bulunur.
İzlemde yalnızca toplantıya girip girmediğine değil, söz alıp almadığına ve düşüncesini paylaşırken hangi destekleyici ya da kaçınmacı davranışları kullandığına bakılır. Böylece soyut bir özgüven isteği, gözlenebilir bir günlük yaşam değişikliğine dönüşür.
İlk görüşme için hazırlanıp başvuruyu yapmak
Başvuru öncesinde bütün sorunları çözmüş veya yaşadıklarınıza bir tanı koymuş olmanız gerekmez. Bu hafta yapılabilecek hazırlık, yaşananları kısa ve somut notlara dönüştürmektir. Görüşmenin amacı doğru cevaplar vermek değil, ihtiyacınızın anlaşılmasını sağlamaktır.
Başvuru notunuzu hazırlayın
Kaçındığınız durumları yazın. Yakın dönemde ertelediğiniz görüşmeleri, katılmadığınız etkinlikleri veya sessiz kaldığınız ortamları not etmek, güçlüğün kapsamını anlatmanızı kolaylaştırır.
En çok etkilenen alanı işaretleyin. İş, okul veya ilişkileriniz açısından en fazla kayba neden olan durumu belirlemek, öncelikleri konuşmaya yardımcı olur.
İstediğiniz değişimi kısa bir cümleyle anlatın. Örneğin derste anlamadığım yeri sorabilmek, genel bir rahatlama isteğine göre daha açık bir başlangıç hedefidir.
Sağlık bilgilerinizi hazırlayın. Kullandığınız ilaçları, mevcut sağlık sorunlarını, önceki ruh sağlığı başvurularını ve madde kullanımını paylaşmak güvenli değerlendirme için önemlidir.
Uzmanın eğitimini ve çalışma alanını inceleyin. Unvanı, mesleki yeterliliği ve sosyal kaygıyla çalışma yaklaşımı, ihtiyaç duyduğunuz desteğin kapsamını anlamanıza yardımcı olur.
Gizlilik ve yönlendirme sorularınızı yazın. Görüşmenin sınırlarını ve daha kapsamlı değerlendirme gerektiğinde nasıl ilerlenebileceğini öğrenmek, belirsizliği azaltır.
Psikoloğun ilk görüşmede sorabileceği sorulara ilişkin rehber, hazırlık yapmanıza yardımcı olabilir. Soruları önceden bilmek anlatımı kolaylaştırabilir, ancak yanıt ezberlemek gerekmez. Bir soruya o anda yanıt veremediğinizi söylemek de görüşmenin doğal bir parçasıdır.
Uygun desteğe erişmek
Healmeup'ta anksiyete ve kaygı alanlarında çalışan uzmanların profillerini inceleyebilir, uygun gün ve saati seçerek Türkçe çevrim içi görüşme talebi oluşturabilirsiniz. Biz uzmanla danışanın buluşmasına aracılık ediyoruz; doğrudan sağlık hizmeti sunmuyor ve tanı koymuyoruz. İhtiyaç klinik değerlendirme veya tedavi gerektiriyorsa uygun sağlık hizmetine başvurmak gerekir.
İlk temasın kendisi zor geliyorsa notunuzun başına görüşmeye başlarken kaygılandığınızı yazın. Bunu uzmanla paylaşmak, görüşmenin başlangıcını kolaylaştırabilir. Tedavi kararını bu hazırlık listesiyle birlikte yetkili ve uygun eğitimli bir ruh sağlığı uzmanıyla vermek en güvenli yoldur.
Kaygı nedeniyle ertelediğiniz durumları konuşmaya başlamak için Healmeup üzerinden anksiyete alanında çalışan uzmanların profillerini inceleyebilirsiniz. Size uygun bir gün ve saat seçerek Türkçe çevrim içi destek görüşmesi talebi oluşturun; klinik değerlendirme veya tedavi ihtiyacınız varsa uygun sağlık kurumuna başvuruyu geciktirmeyin.
İçerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.
